İngiltere kralı 1. Edward, nam-ı diğer Uzun Bacaklı Edward döneminde, İngilizlerin İskoçlar üzerinde kontrolü çok kuvvetliydi. Öyle ki  Uzun Bacak tahta kimin çıkacağına ve ülkeyi nasıl yöneteceğine bile karışıyordu. Fakat fiziksel bir işgal söz konusu değildi. Ta ki denyo İskoç kralı John Balliol, kendisini tahta çıkaran Edward’ın alaylarına karşı gurur yapıp İngiltere’nin kuzeyini işgal edene kadar. Zıvanadan çıkan Uzun Bacak hemen harekete geçip, İskoçya’yı istila edip, boyunduruk altına aldı. Balliol arkadaşımızı da prenses misali bir kaleye hapsetti.

Devamını zaten Cesur Yürek filminden biliyorsunuz. Mel Gibson, William Wallace suretine bürünerek İskoçları bir bağımsızlık mücadelesine sürüklüyor, İngilizleri hem iç saha hem deplasmanda defalarca yenerek istatistikleri alt üst ediyor, fakat akabinde yakalanıp lime lime ediliyor. Ama hikayenin bittiği yerde, karizmatik adıyla Robert Bruce isimli kardeşimiz 1. Robert Bruce olacağı mücadelesine başlayıp İskoçya’yı tekrar bağımsız yapıyor.

Romalıların deyişiyle Kaledonia, bizim için ise İskoçya’nın bu kan gövdeyi götüren zamanları bir yana, barış içinde kalkındıkları dönemleri diğer yana. Biz diğer yana, 19. yüzyıla dönelim ve mevzu bahis oyunumuz Clans of Caledonia’dan bahsedelim.

BİZİMLE MİSİN İSKOÇYALI?

İskoçya’nın bu döneminde ne yapıldığını özetlemek gerekirse, bol bol tarım ve hayvancılıkla uğraşıldığını, bol bol peynir ve viski üretildiğini, et yiyip içki içip sefa sürüldüğünü söyleyebiliriz. Biz de oyuna 8 klandan birini seçerek başlıyoruz ve üretiyoruz da üretiyoruz. Bu 8 klanın her birinin farklı uzmanlık alanları var. Bir tanesi o kadar zamandır viski üretiyor ki kalitede çıtayı arşa çıkarmışlar. Biri hayvancılıkta, özellikle süt sağıcılıkta çok ileri gitmiş. Biri ticarette Kayserililik mertebesinde vs…

Klanlarımızı seçtikten sonra önümüzdeki player board’a bakıyoruz. Üzerinde 4’er adet  küçük baş ve büyük baş hayvan figürü, dilim peynir ve dilim ekmek figürü, ot ve viski varili figürü bulunuyor. Sağ tarafta 4’er tane oduncu ve madenci figürü bulunuyor. Aşağı tarafta ise ticaret kapasitemizi ve denizcilik yeteneklerimizi artıran upgrade’ler var. Birazdan bu figürleri kendi player board’umuzdan alıp, ortadaki haritaya yerleştirmeye ve klanımızın arazilerini genişleterek üretim yapmaya başlayacağız.

Her oyuncu sıra kendine geldiğinde şunlardan birini yapıyor: Kendi board’undan bir figürü alıp haritada bir noktaya yerleştir, yandaki kontrat board’undan bir kontrat seç, daha önce seçtiğin bir kontratı tamamla, bir upgrade yap veya pazara gidip bir ürün al/sat. Umarım bir şey atlamamışımdır.

Peki nasıl yapıyoruz bunları? Şöyle; haritada genişlemek oyundaki temel amaçlarımızdan biri. Harita üzerinde dağlık, ormanlık ve düzlük alanlar var. Bir de nehir veya deniz gibi kara parçalarını birbirinden ayıran kısımlar var. Oyunun başında her oyuncu 2 adet altıgen seçip birer tane ormancı veya madenci yerleştirmek zorunda. Bu hamlelerin de belli bir maliyeti var. Bir kere bu altıgenlerin 1 ile 6 altın arası maliyeti var ve üzerinde de yazıyor. Başlangıçta çok para harcamamak için maliyeti düşük olan yerlere saldırmak adetten. Sadece bu altıgen toprak parçalarının değil, oraya koyduğumuz işçilerin de bir maliyeti var. Ormancılar 4, madenciler 6 altın harcatıyor size. Yani oyuna başlarken 1 oyuncu en az 10, en çok 24 altın harcayarak haritada birbirinden bağımsız 2 altıgen toprak parçasını sahipleniyor. Daha sonra topraklarımızı genişletirken komşu altıgenleri kullanmak zorunda kalıyoruz. Eğer denizcilik alanında geliştirmeler yaptıysak denizleri aşıp, komşu olmayan toprakları satın almak da mümkün oluyor.

YAYIL, ÜRET, AL, SAT, YE, İÇ, YAT

Bir diğer hamlemiz olan kontrat seçme, oyunun başında bize para kazandırdığı için mutlu mutlu yaptığımız bir hamleyken, ilerleyen round’larda para harcayarak yaptığımız bir hamleye dönüşüyor ve maliyeti her round katlanarak artıyor. O yüzden aslında ilk round’larda çok fazla kontrat yapmak istiyoruz ama henüz o kadar üretim yapmadığımız için aşırı mümkün olmuyor.

Kontratları tamamlamak için üzerindeki belli başlı ürünleri üretmiş veya pazardan satın almış olmamız gerekiyor. Et, yün, süt, peynir, ot, viski, ekmek oyundaki temel ürünler ve kontratlarda da bu ürünlerden bazıları, belli miktarlarda yer alıyor. Kontratı tamamlayabilecek durumda olan oyuncu üzerindeki bonusları alıyor ve kontratı kenara ayırıyor. Bir klan hariç diğer klanlar, en fazla 1 aktif kontrata sahip olabiliyor. Yeni kontrat alabilmek için daha önce aldıklarını tamamlamaları gerekiyor. Bahsettiğim klan (adını unuttum) aynı anda 2 aktif kontrat bulundurmayı sağlıyor.

Pazarda fiyatlar sürekli değişiyor. Pazara adamınızı gönderip ürün satarsanız, arz arttığı için o ürünün fiyatı siz hamlenizi yaptıktan sonra düşüyor. Eğer ürün alırsanız, talep arttığı için siz alım yaptıktan sonra fiyatı artıyor. Sizden sonra aynı malı almaya gelen oyuncu daha pahalı alıyor. 

Her round’un sonunda üretim faslı var. Eğer haritaya 1 adet küçükbaş hayvan yerleştirmişsek, üretim esnasında 1 adet yün üretiyoruz. 2 adet büyükbaş hayvan yerleştirdiysek 2 adet süt üretiyoruz gibi… Bazı ürünleri doğruca üretmek mümkün değil. Mesela viski üretebilmek için haritaya viski varili figürü koymak yetmiyor. Ham maddesini de üretiyor olmanız gerekiyor. O yüzden 1 adet viski varili üretebilmek için haritada en az 1 ot figürü ve 1 viski varili figürü olması gerekiyor. Aynısı ekmek ve peynir için de geçerli. 

Haritanın 4 köşesinde, oyunculara bir takım bonuslar veren parçalar var. O yöne doğru topraklarınızı genişletip, bu bonusların her birinden 1’er kere faydalanabiliyorsunuz. 

Ayrıca oyunun başında her round neye göre puan alacağınızı gösteren bir takım ortak görevler açılıyor. Bir yandan toprakları genişletip üretim yapmaya çalışırken, diğer yandan bu görevleri de mümkün mertebe gerçekleştirip puan toplamaya gayret gösteriyorsunuz.

Tabi ki birkaç detay daha var ama daha fazla kural anlatacak gücüm kalmadığı için hızlıca sadede geliyorum.

KLANLARIN GÜCÜ ADINA

Bir kere şunu söyleyeyim, Clans of Caledonia tartışmasız çok eğlenceli ve güzel kafa yorduran bir oyun. Defalarca oynasanız bile, birkaç gün sonra tekrar oynama teklif edildiğinde tereddütsüz kabul ediyorsunuz. Çünkü seçecek çok klan, izleyecek çok farklı strateji ve üretecek çok ürün var. Oyunda interaksiyon ufak tefek de olsa var. 

Mesela pazar yerinde ürünlerin fiyatlarını manipüle ederek rakiplerin planlarını çok fena bozabiliyorsunuz. Harita üzerinde yayılım şekliniz, rakiplerinizi belli alanlarda kıstırmanızı ve o bölgede daha fazla yayılamamasını sağlayabiliyor. Aynı şekilde rakiplerinizin bazı kaynaklarına komşu olduğunuzda o kaynağı indirimli alabiliyorsunuz. Ufak tefek interaksiyonlar ama gerçekten oyuna biraz daha eğlence katıyorlar. 

Clans Of Caledonia parça kalitesi çok çok iyi ve aynı şekilde artwork ve tasarımı da öyle. Gerçekten hemen her detayıyla göz dolduran, muhteşem bir oyun olduğunu düşünüyorum. Sadece ben de değil aslında, oyunun BGG’de 8.0 puanla 44’üncü sırada (18 Nisan 2020 tarihinde) olduğunu düşünürsek çoğu insan öyle düşünüyor diyebiliriz. 

Fakat şimdi oyundaki tatsız kısımlardan birine geliyorum. İki tane klan aşırı güçlü. Viskici abi ile sütçü abla klanları, malesef oyunu iyi bilen oyuncuya aşırı avantaj sağlıyor. Oyunu hiç bilmeyen oyuncuya karşı başka klanlarla yine de kazanma şansınız var ama karşıdaki oyuncu en az 2-3 kez oynamış ve viskici ile sütçüden birini almışsa kazanma ihtimaliniz aşırı düşük.

Bu yüzden bu iki klanı hemen emekliye ayırarak oyuna başlamak gerektiğini düşünüyorum. Oyunun round sayısı biraz fazla olduğu için süresi de biraz fazla diyebilirim. 4 kişilik bir oyun genelde 2 saat sürüyor. Eğer paranız erken bittiyse ve o round’u erken pas geçmek zorunda kaldıysanız, çok parası olan oyuncuları izleyerek beklemek bazen sıkıcı olabiliyor. Bunlar oyunun eksileri diyebiliriz.

Fakat totaline bakıldığında Clans of Caledonia muhteşem bir tecrübedir. Bu tecrübeyi sık sık tekrarlamak gerekir. Benim kendisine puanım helalinden bir 8.5‘tur.

William Wallace’a saygılarımı sunar, herkese bu karantina günlerinde sabırlar dilerim.

 

Not: Clans of Caledonia BoardGameArena’da oynanabiliyor ama oynayabilmek için premium üye olmanız veya bir arkadaşınızın premium üye olup sizi oyuna davet etmesi gerekiyor. Bu versiyonu fena değil ama fiziksel halinin yerini tutmaz.

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi buraya girin