Haziran 1944, Normandiya

D-Day çıkarmalarında müttefikler oldukça zorlu bir çarpışmanın ardından Normandiya sahillerine ulaşmayı başardı. Sırada Fransa’nın içlerine doğru ilerleyip Alman kuvvetlerini geri çekilmeye zorlamak vardı. Almanlar ise askeri güçlerini acımasızca kullanacak ve müttefiklere karşı yoğun bir direniş, makineli tüfek ateşi ve havan topu bombardımanı ile karşılık verecekti. Savaşın bu önemli cephesi belki de dünyanın siyasi gidişatını kökten değiştirecekti! Undaunted: Normandy kutu oyunu da savaş oyunlarına yeni bir bakış açısı getiriyor.

Hadi Kolay Oynanabilen Bir Savaş Oyunu Tasarlayalım

İnceleyeceğimiz oyun Undaunted: Normandy İngiltere menşeili Osprey Games firması tarafından 2019 yılında yayınlanan, ana mekanik olarak deste kurma mekaniğini kullanan, 2. Dünya Savaşı’nın Normandiya cephesini konu alan bir kart/kutu oyunu. Oyun 2019’da oldukça fazla konuşuldu ve bu durum satışlara da yansıdı. Oyunun tasarımcıları Trevor Benjamin, David Thompson genelde karmaşık, fazlaca kurala sahip ve oldukça uzun süren savaş oyunlarını nasıl olur da daha az karmaşık, daha az kurallı ve kısa sürede oynanabilir hale getiririz sorusunun cevabını arayarak -ve bularak- tasarlamışlar.

Ölüm Pençesine Doğru

Undaunted: Normandy gerçekten de arkadaşınıza kısa sürede anlatıp hemen oynamaya başlayabileceğiniz oyunlardan. Öğrenmesi kolay, nispeten kısa süren ve buna rağmen hatırı sayılır bir derinlik sağlayan bir oyun. Deste kurma mekaniğini de temayla oldukça uyumlu bir şekilde kullanıyor ama buna daha sonra geleceğiz.

Masaüstünde Savaş

Undaunted: Normandy bir kart oyunu diyebiliriz. Oyunun hazır bir board’u yok ancak içinden çıkan birbirinden farklı 18 tane büyük boyutlu karoyu kullanarak senaryoya göre bir oyun alanı oluşturuyorsunuz. Oyunun senaryo kitabında 12 farklı senaryo bulunuyor ve her senaryoda oyun alanı ve oyuncuların sahip olduğu birlikler ve kazanma yolu değişiyor. Bunun dışında BGG kullanıcıları tarafından hazırlanan haritalar da BGG forumlarında mevcut. Bu modüler yapı sayesinde biraz çalışarak siz de kendi senaryolarınızı ya da oyun alanlarınızı yaratabilirsiniz. Bu açıdan bakıldığında oyun neredeyse sonsuz sayıda bir yeniden oynanabilirliğe sahip.

Oyun alanını senaryo kitabında anlatıldığı şekilde kare parçaları kullanarak oluşturuyorsunuz.

Her senaryoda hangi oyuncunun hangi birliklere ve hangi tür askerlere kaçar adet sahip olacağı yazıyor. Bununla birlikte oyun destenize sonradan eklenecek destek birlikleriniz de oyun alanının kenarında bekliyor. Oyun esnasında oynadığınız kartların verdiği aksiyonlarla birliklerinizi güçlendirebiliyorsunuz. Klasik bir deste kurma mekaniği.

Gözüpek Askerler

Oyunda destenizi oluşturan 3 tip kart var. Bunlar;

Combat Cards: Savaş kartları takımınızdaki askerleri temsil eder ve her biri
oyun alanındaki bir savaş karosu ile temsil edilir.

Command Cards: Komuta kartları takımınızdaki görevlendirilmemiş rütbelileri temsil eder. Oyun alanında bir savaş karosu ile temsil edilmezler.

Fog of War Cards: Belirsizlik kartları ya da “savaşın sisi”, düşmanın aldatma taktikleri ile arazinin bilinmezliği ve savaşın yarattığı kaosun neden olduğu iletişimdeki bozuklukları temsil eder. Bu kartları ileride bahsedeceğimiz “insiyatif kazanmak” dışında kullanamazsınız. Destenizde ne kadar fazla sis kartı varsa o kadar zorlanırsınız. Bu kartları desteden atmak içinse Scout yani Keşif Birliği kartlarına ihtiyacınız var.

Scout demişken sanırım burada biraz da oyundaki askeri birliklerden ve yapabildikleri aksiyonlardan bahsetmek gerekiyor.

Bilinmezliğe doğru

Müfreze

Oyunda askeri müfrezenizi oluşturan 8 tip kart var. Bu kartlar ve alabildikleri aksiyonlar şu şekilde;

Platoon Sergeant (Bolster, Command)

Platoon Guide (Bolster, Guide)

Squad Leader (Bolster, Inspire)

Riflemen (Move, Attack, Control)

Scouts (Scout, Attack, Recon, Conceal)

Machine Gunners (Move, Attack, Suppress)

Snipers (Stalk, Attack)

Mortar (Move, Blast, Target)

Farklı birliklerin farklı aksiyonları var.

Gayet Akıcı Bir Oyun Yapısı

Yukarıdaki aksiyonlara yine döneceğim ancak önce biraz oyunun oynanışından bahsetmek gerekiyor. Oyunda seçtiğiniz senaryoya göre destenizde belirli sayıda kartla başlıyorsunuz ve senaryonun belirlediği galibiyet koşuluna ulaşmaya çalışıyorsunuz. Bu da genelde oyun alanındaki belli bölgeleri kontrol ederek o bölgedeki kontrol markalarını almak oluyor. Belirli sayıda kontrol markasını kazanan oyuncu oyunu anında kazanıyor. Oyunun bu kısmı bilgisayar oyunu olan Company of Heroes ile aynı diyebilirim.

Sniper oyunda oldukça baş belası olabiliyor.

Oynanış olarak her tur 3 fazdan oluşuyor;

Kart Çekme Fazı: Her oyuncu 4 kart çeker.

İnsiyatif Belirleme Fazı: Her iki oyuncu da elinden kapalı bir şekilde 1 kart oynar. Kartlar aynı anda açılır. Kartın sol üstünde yazan numarası büyük olan oyuncu o tur insiyatifini kazanır. Eşitlik durumunda insiyatif değişmez. İnsiyatifi olan oyuncu tura önce başlar.

Kart Oynama Fazı: İlk oyuncu (insiyatife sahip olan) elinden kartları tek tek oynayarak üzerinde yazan aksiyonları yapar. Elindeki tüm kartları oynadıktan sonra ya da elinde kart varsa ve daha fazla oynayamıyorsa oyuncunun turu biter. Oynanan kartlar oyuncunun ıskartasında birikir. İlk oyuncu turunu tamamladıktan sonra ikinci oyuncu da aynı şekilde elindeki kartları oynar.

Oyun bu şekilde bir oyuncu galibiyet hedefine ulaşıncaya kadar sürer. Destenizde kartınız biterse ıskartanızdaki kartları karışıtırıp yeni bir deste oluşturursunuz.

Aksiyonları Alalım

Undaunted: Normandy oyununda doğru zamanda doğru aksiyonu kullanmak oyunda oldukça önemli. Bunun iki nedeni var; aksiyonların her istediğinizde elinizde olmaması ve sizden sonra oynayacak rakibinizin yapacağı karşı aksiyonla sizin aksiyonunuzu etkisiz kılması. Yukarıda da belirttiğim gibi kartların üzerinde birden fazla aksiyon çeşidi olabiliyor ancak bunlardan bir tanesini seçip oynamak zorundasınız.

Kartların üstünde tematik olsun diye askerlerin ismi yazılmış.

Hareket Aksiyonları

Move: Oyun alanındaki oynadığınız karta ait markayı kartta yazan (Move “X”) kadar hareket ettir. Hareket edeceğiniz alan ya sizin kontrolünüzde olmalı ya da keşif ekibi (scout) tarafından araştırılmış olmalı. Eğer Mortar birliğinizi hareket ettirirseniz bu birlik “hedefleme” özelliğini kaybedecektir.

Guide: Oyun alanındaki istediğiniz herhangi bir markayı kartta yazan (Guide “X”) kadar hareket ettir. Hareket edeceğiniz alan ya sizin kontrolünüzde olmalı ya da keşif ekibi (scout) tarafından araştırılmış olmalı. Eğer Mortar birliğinizi hareket ettirirseniz bu birlik “hedefleme” özelliğini kaybedecektir.

Scout: Gözcü ekibinizi oyun alanında kartta yazan (Scout “X”) kadar ilerletin. Eğer üzerine geldiğiniz alanda kontrol markanız yoksa bir adet kontrol markasını “Scouted” yüzü yukarı gelecek şekilde yerleştirin. Bu marka sizin bu alanı daha önce keşfettiğinizi belirtecek ve Move ve Guide aksiyonlarıyla birliklerinizi buraya hareket ettirmeye yarayacak. Gözcü ekibiniz hareket sırasında birden fazla alanı keşfedebilir, keşfedilen her alana kontrol markasını koymalı ve koyduğunuz her marka için de ıskarta destenize bir adet Fog of War kartı koymalısınız.

Stalk: Oynadığınız karta ait markayı oyun alanında kartta yazan (Stalk “X”) kadar hareket ettir. Stalk aksiyonunda Move ve Guide aksiyonunun aksine, hareket ettirdiğiniz birlikler daha önceden keşfedilmemiş ve kontrol markası konmamış bölgelere de hareket edebilirler.

Destek Aksiyonları

Bolster: Oyun dışında bekleyen kartlarınızdan kartta yazan (Bolster “X”) kadar alıp ıskarta destenize ekleyin. Eğer oynadığınız Bolster aksiyonu özellikle bir takım belirtiyorsa (Squad A, B, C) sadece o takıma ait kartları alabilirsiniz.

Command: Destenizden command kartın üstünde yazan kadar (Command “X”) kart çekip elinize ekleyin. Çektiğiniz bu kartları turun devamınızda oynayabilirsiniz.

Conceal: Rakibinizin oyun dışı kartları arasından bir adet “Fog of War” kartı alarak yine rakibinizin ıskarta destesine ekleyin.

Control: Üzerinde birliğinizin bulunduğu alanı kontrol edin. Bunu yapmak için bu alanı daha önce Scout ile keşfetmiş olmanız ve yukarıda yazdığım gibi oraya bir “Scouted” markası bırakmış olmanız gerekiyor. Scouted markasının diğer yüzü de Control. Eğer bu alanı rakibiniz kontrol ediyorsa, rakibinizin kontrol markasını “Scouted” tarafına geri çeviriyorsunuz. Bir alanı kontrol etmek için o alanda hiçbir düşman birliği bulunmamalı.

Inspire: Tur içinde oynadığınız kartlardan “X” kadar seçin ve elinize geri alın. Bu kartları bu tur oynayabilirsiniz. Eğer Inspire oynadığınız kart belirli bir takımı işaret ediyorsa (Squad A, B, C) sadece o takıma ait kartları elinize geri alabilirsiniz.

Recon: Elinizden bir Fog of War kartını oyun dışına atın.

Target: Bu aksiyon sadece havan birliklerini ilgilendiriyor. Havan birliğinize 3 ve daha uzak bir alana hedef markasını yerleştiriyorsunuz. Havan birlikleri sadece hedef markası yerleştirdikleri yere atış yapabilirler.

Çatışma Aksiyonları

Attack: Rakibinizin seçtiğiniz bir birliğine ateş edersiniz. Saldırdığınız birliğin defansı ve varsa bulunduğu bölgenin sağladığı defans toplanır. Ayrıca düşman askerine olan uzaklığınız da rakibin defansına eklenir. Örnek olarak, birliğin defansı (3), bölge defansı (1), aradaki mesafe (3) = 3 +1 +3 = 7

Rakibin defansı belirlendikten sonra Attack aksiyonunda yazdığı kadar (Attack “X”) zar atarsınız. Zarlar 10 yüzlüdür. Eğer attığınız zarlardan herhangi birisi (toplamı değil!) rakibin defansına eşit ya  da yüksekse saldırı başarılı olmuş olur. Rakibin defansı kaç olursa olsun attığınız zar 0 ise saldırı başarılı sayılır.

Başarılı bir saldırının ardından rakibiniz vurduğunuz birliğe ait bir kartı elinden atmak zorunda kalır. Eğer elinde yoksa ıskarta destesinden, orada da yoksa normal destesinden atmak zorundadır. Eğer hiçbirinde yoksa birliğe ait markayı oyun alanından kaldırır.

Suppress: Yukarıda attack aksiyonu için anlattığım tüm prosedürler Suppress için de geçerlidir. Ancak başarılı bir Suppress yaparsanız rakipten kart ya da marka eksiltmezsiniz. Bunun yerine hedef altığınız birliğin markasını ters “Suppresed” yöne çevirirsiniz. Bu birlik normal hale dönünceye kadar aksiyon alamaz.

Blast: Bu aksiyonu sadece havan birlikleriniz yapabilir. Attack aksiyonuyla tüm prosedürler aynıdır ancak burada bir hedef seçmezsiniz. Blast aksiyonu o alanda bulunan sizinkiler de dahil tüm birlikleri hedef alır. O alanda bulunan tüm birlikle için zar atarsınız. Saldırıdan etkilenen birlikler için Attack kısmındaki kart atma ya da marka kaldırma sonucu uygulanır.

Su Uyur, Düşman Uyumaz!

Aksiyonlar bu kadar ancak burada önemli bir durum var. Her birlik istediği aksiyonu seçemiyor. Birliklerin seçebildikleri aksiyonlar var. Örneğin Control aksiyonunu sadece Rifleman birlikleri yapabiliryorken keşif aksiyonunu sadece Scout birlikleri yapabiliyor. Bu da demek oluyor ki bir alanı kontrol etmek istiyorsanız o bölgeyi önce Scout ekibinizle keşfetmeli, ardından Rifleman birliklerinizi o bölgeye göndermeli ve ardından da kontrol aksiyonu uygulamalısınız. Tabi bölgede düşman birlikleri varsa önce onları temizlemelisiniz. Tabi bunu yapmak bu kadar sıralı ve kolay olmayabiliyor. Çünkü harcadığınız kartlar ıskartaya gidiyor ve destenizdeki tüm kartlar bitmeden bir daha geri gelmiyorlar. Siz bir alanı kontrol etmek için gönderdiğiniz Rifleman birliğinizin kartını elinize tekrar gelmesini beklerken düşman beklemiyor tabi ve o Rifleman birliğinize saldırıyor.

Gözüpek Askerlerin Cesur Komutanı

İşte burada devreye siz giriyorsunuz komutan! Destenizi oluştururken hangi kartlara daha çok ihtiyacınız olacağını hesaplamalı ve ona göre bir deste kurmalısınız. Ayrıca bu kartları ve üzerindeki aksiyonları stratejik bir şekilde düşünerek -zamanlamayı da hesaba katarak- uygulamalısınız. Plansız rastgele bir oyun oynayarak, sadece şansınızla başarılı olmanız oldukça zor diyebilirim. İyi bir komutan olmak kolay değil!

Müttefiklerin harekat planını gösteren orijinal bir harita.

Sonuç

Savaş oyunlarını oynamayı seven biri ve daha önce farklı ağırlıklarda savaş oyunları oynamış birisi olarak ben Undaunted: Normandy oyununu çok beğendim. Genel olarak bir tasarımdaki basit çözümler ile yaratılan derinlik beni hemen kendine çeker. Undaunted: Normandy oyununda bunu fazlasıyla buldum. Oyunun parça kalitesi oldukça iyi. Roland MacDonald‘ın yaptığı çizimler ve grafik tasarım oldukça başarılı. Oyunda beni biraz sıkan şey ise bazen rakibiniz de biraz şanslı olursa belirli bir dönem kısır döngüye girebiliyor. Mesela sizin oyunu kazanmak için son bir kontrol alanına ihtiyacınız varken rakibiniz o bölgeye sizi sokmamak için makineli tüfek birliğiyle delicesine tarıyor. Oraya girebilmek için gerçekten çok iyi planlama ve zamanlamaya ihtiyacınız oluyor yoksa gönderdiğiniz ekipler sürekli ölüyor ve tekrar tekrar denemek zorunda kalabiliyorsunuz. Tabi bu oyuna değişik bir gerçekçilik de katıyor.

Cephede olmak demek sadece savaşmak demek değildir.

Oyun hakkında yazacaklarım sanırım bu kadar. Dediğim gibi oyunu oldukça beğendim ve vakit buldukça da oynuyorum. Ve büyük bir heyecanla 2020 yılında çıkacak serinin ikinci oyunu olan Undaunted: North Africa‘yı bekliyorum. Biraz da Afrika cephesinde savaşalım bakalım.

Peace!

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi buraya girin